Sáng tháng Ba, bạn bước xuống cầu thang và thấy mặt sàn đá bóng như vừa lau. Tay vịn ẩm, gương trong phòng tắm mờ hơi nước. Đó là nồm — hơi ẩm từ biển theo gió đông nam tràn vào, gặp bề mặt lạnh hơn thì đọng lại. Ở Hải Phòng, chuyện này lặp lại mỗi mùa xuân, nên cách xử lý tốt nhất là tính từ lúc vẽ nhà, không phải mua máy hút ẩm sau khi đã ở.
Việc đầu tiên cần đo là hướng gió. Gió đông nam mang ẩm vào, gió đông bắc mùa đông thì khô và lạnh. Nếu cửa chính và cửa sổ phòng khách đều mở về đông nam, nhà sẽ đón ẩm rất mạnh. Cách xử lý không phải bịt kín, mà là đặt cửa sao cho có thể mở chéo: một cửa đón gió, một cửa đối diện hoặc lệch để khí ẩm đi qua rồi thoát ra. Khi thiết kế kiến trúc biệt thự, nên vẽ luôn đường đi của gió trên bản vẽ mặt bằng, chứ không chỉ nhìn mặt tiền cho đẹp.
Thông gió tự nhiên thôi chưa đủ vào những ngày nồm nặng. Lúc đó gió ngoài trời cũng ẩm, mở cửa chỉ mang thêm nước vào. Cần có phương án đóng kín tạm thời: cửa sổ kính hai lớp hoặc cửa có gioăng, và một quạt hút nhỏ ở khu vệ sinh, bếp để tạo chênh áp nhẹ. Đánh đổi ở đây là nhà kín hơn thì phải chú ý thoát mùi và cấp khí tươi. Nếu chỉ đóng kín mà không có đường thoát, hơi ẩm từ sinh hoạt sẽ đọng lại trên tường và trần.
Nền nhà là chỗ dễ sai nhất. Đá granite bóng, gạch porcelain bóng rất đẹp nhưng khi gặp nồm thì trơn và lạnh. Nếu nhà có người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ, chọn bề mặt nhám hơn ở khu vực đi lại là đánh đổi hợp lý, dù lau hơi khó hơn. Với sàn gỗ, nên hỏi rõ loại chịu ẩm và cách xử lý mép, vì gỗ gặp nồm dễ cong vênh nếu lắp sát tường. Một lỗi dễ gặp là lát sàn bóng toàn bộ tầng một cho sang, rồi mùa nồm phải trải thảm khắp nơi. Tính trước từ lúc chọn vật liệu sẽ nhẹ hơn nhiều.
Tường và trần cũng cần được đo độ ẩm trước khi sơn hoặc ốp. Nếu xây xong mà tường còn ẩm đã sơn, mùa nồm sau sẽ thấy vệt ố và mốc chân tường. Vật liệu chịu ẩm muối nên dùng ở mặt tiền và khu gần biển: gạch không tráng men, sơn chống thấm đúng loại, hạn chế kim loại sơn mỏng ở lan can. Hơi muối ăn vào kim loại nhanh hơn bạn tưởng, nên chọn phụ kiện có lớp bảo vệ và kiểm tra định kỳ thay vì đợi đến khi gỉ mới xử lý.
Chuyển sang bên trong, thiết kế nội thất biệt thự cần tính đến chuyện đồ đạc cản gió và giữ ẩm. Tủ quá sát tường ngoài, nhất là tường hướng đông nam, dễ làm hơi ẩm bị nhốt phía sau. Chừa khe nhỏ vài phân để không khí đi được là cách đơn giản. Phòng ngủ nên đặt giường tránh sát tường ngoài, và chọn ga gối, rèm có thể giặt nhanh. Phòng thờ thường kín và ít mở cửa, nên cần một lối thoát khí riêng; đồ thờ bằng gỗ nên đặt cách tường và tránh ánh nắng trực tiếp để đỡ nứt. Với bàn thờ Công giáo, giữ không gian trang nghiêm, thông thoáng, không cần đặt thêm bát hương theo quan niệm dân gian.
Sân vườn và mái cũng góp phần vào độ ẩm. Cây xanh sát nhà giữ ẩm và che gió, nhưng nếu trồng dày quá thì tường khó khô. Nếu nhà có mái bằng, cần kiểm tra độ dốc và đường thoát nước mưa; nước đọng trên mái sẽ ngấm xuống trần. Cửa và mái ở Hải Phòng còn phải chịu bão mùa hè, nên khi chọn cửa, nên hỏi rõ cách gia cố và cách đóng mở khi gió lớn, thay vì chỉ chọn theo mẫu. Hồ sơ xin phép cũng nên thể hiện các chi tiết này để tránh sửa lại sau.
Một tình huống khác: nếu bạn muốn giữ mặt tiền kính lớn cho đẹp, hãy chấp nhận rằng kính sẽ đọng nước mỗi mùa nồm. Cách xử lý là chọn kính có lớp phủ, bố trí rèm và tính đến việc lau kính định kỳ. Đừng kỳ vọng kính lớn mà không cần bảo trì. Ngược lại, nếu ưu tiên khô ráo, mặt tiền ít kính hơn và có hiên sâu sẽ dễ chịu hơn, đổi lại không gian trong nhà tối hơn một chút vào mùa đông.
Việc nhỏ bạn có thể làm ngay hôm nay: đi một vòng nhà, ghi lại chỗ nào đọng nước nhiều nhất vào buổi sáng nồm. Chụp ảnh kèm hướng cửa. Khi trao đổi với đơn vị thiết kế hoặc thi công, đưa danh sách đó ra — MoreHome có thiết kế kiến trúc, nội thất và thi công xây dựng biệt thự trọn gói, hotline 09.31.31.88.77 — để cuộc trao đổi bắt đầu từ đúng chỗ khó chịu của ngôi nhà, thay vì từ mẫu nhà trên mạng.
